Natuurbeleving

U kent dat vast wel. De hele week druk geweest; stress op het werk, file op de snelweg, drukte en lawaai in de stad. En dan zit je op de zondag eindelijk in je luie stoel, begint het toch weer te kriebelen. Daar op die plek kom je toch niet echt tot rust. Even eruit dan maar, even een lekkere wandeling in de polder of in het bos; gewoon even de rust opsnuiven die uitgaat van het relatief schaarse groen wat ons kikkerlandje nog rijk is. En het bijzondere is dat je op zulke momenten pas merkt hoeveel rust er van dat groen uitgaat. Eindelijk valt de stress een beetje van je af en na een uurtje wandelen en een lekkere kop koffie op het terras voel je je zomaar als herboren.

Ik kan me nog levendig herinneren, hoewel het inmiddels bijna twintig jaar geleden is, hoe wij onze zoon tot rust konden brengen. Hij was slechts enkele maanden oud en niet direct een gestrest of onrustig kind, maar soms had hij zo zijn buien. Gegeten, gedronken, geslapen, verschoond, alles oké zou je zeggen…en toch blèren dat het een lieve lust was en met de beste wil van de wereld niet stil te krijgen. Wij hadden in die tijd een grote Ficus in huis staan. Niet bepaald moeders mooiste, maar wij ontdekten op een gegeven moment dat zoonlief er mateloos door geïntrigeerd kon raken. Als hij één van zijn buien had plachten wij hem in zijn maxicosi onder de Ficus te zetten. Het wonder geschiedde; hij werd rustig. Hij viel niet in slaap, oh nee. Met wijd open ogen keek hij, bijna gehypnotiseerd, minstens een uur lang naar het groene bladerdek boven hem. Totale rust, geen kind meer aan.

Beide bovengenoemde fenomenen intrigeren me al jaren en zijn waarschijnlijk de oorzaak geweest dat ik ooit met mijn werk als tuinontwerper ben begonnen. Ik voelde en wist dat groen en natuur een geweldige invloed op het gemoed van mensen heeft en wilde daar iets mee. Dat wil ik nog steeds overigens. En afgelopen weekend las ik een interessant artikel dat ging over een omgevingspsychologe, mevrouw Agnes van den Berg, die al jaren onderzoek doet naar natuurbeleving en de relatie tussen natuur en gezondheid. Enkele opmerkingen uit dat artikel hebben mij in het bijzonder geraakt en overtuigd van het nut van mijn eigen streven om groen dichter bij de mensen trachten te brengen. Om mensen te doordringen van het nut van groen en een vorm van natuurbeleving in hun directe leefomgeving (lees tuin, plein of park).

Ten eerste werd aangegeven waarom natuur rust geeft. Een boom, een plant, ja zelfs dieren en mensen zitten vol met zich herhalende patronen. Michelangelo heeft dat ook al ooit geconstateerd en zelfs bij de oude Grieken was het bekend. Kijk naar een boom. Beginnend met de stam, splitst hij zich keer op keer in takken die op zichzelf weer dezelfde basisstructuur hebben als de boom; iedere tak is een klein boompje. Deze structuur is blijkbaar eenvoudig door onze hersenen te verwerken en geeft dus rust. Ten tweede is de natuur op zichzelf een relatief doelloos fenomeen. Het hoeft niets en het hoeft nergens naartoe. Dat kost ons waarschijnlijk veel minder inspanning om te beleven; een auto moet altijd ergens naartoe. En ten derde: hoe groener je woont, hoe langer je leeft. Hoewel niet direct bewezen, wijzen meer dan honderd studies allemaal in dezelfde richting. Mensen die in een groene buurt wonen en die veel buiten zijn, voelen zich gezonder en komen minder bij de huisarts dan mensen met weinig groen in hun leefomgeving.

Op dus naar meer groen in onze steedse omgeving zou ik zeggen. Op naar miljardenbesparingen in de zorg, op naar betere resultaten in het onderwijs tegen lagere kosten, op naar een aangename oude dag voor al diegenen die ons land zo lang van dienst zijn geweest. Investeren mijnheer de overheid. Investeren in vergroening van ons leefmilieu. Iedereen een eigen tuin, iedere school een groen plein, iedere stadswijk een groen park, iedere straat een bomenparade, ieder verzorgingshuis een groene tuin. Dat is pas besparen, dat is nog eens bezuinigen; investeer in blije mensen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.